Turističke usporedbe

Izvor i foto : Turizmoteka

Piše: Ante Gavranović


Gdje smo u usporedbi sa susjedima?

Na nedavnom skupu gdje se raspravljalo o projektu MOŽE LI HRVATSKI TURIZAM 365 stvarno produžiti sezonu, što mu je i temeljni cilj, naslušali smo se zanimljivih opservacija, pa i pokušaja da nam neposredni susjedi „očitaju lekciju“.
Tako je zanimljiva panel-rasprava bila na temu usporedbi turizma u Crnoj Gori, Hrvatskoj i Sloveniji. Pavle Radulović, ministar održivoga razvoja i turizma Crne Gore, zastupa tezu da CG mora igrati u prvoj ligi turističke ponude, pa prema tome i postizavati visoke prinose iz turizma. On smatra da bi i turizam u Hrvatskoj trebao strateški težiti takvome cilju, što sada nije slučaj.

Zdravko Počivalšek, simpatični ministar gospodarskog razvoja i tehnologije Republike Slovenije, pokušao je, uspoređujući Sloveniju i Hrvatsku, poentirati kako Slovenija postiže bolje rezultate. Naveo je broj stanovnika jedne i druge zemlje te prihode koje obje zemlje postižu iz turističkih aktivnosti smatrajući da Slovenija u tom pogledu prednjači.
Tvrdnje i teze dvojice ministara turizma nama susjednih zemalja navele su nas da potražimo konkretne podatke pa da usporedbom više elemenata pokušamo doći do neke realne ocjene. Evo i nekih usporednih pokazatelja na temelju podataka UNWTO (Tourism Highlights - izdanje 2018):

Prihodi od turističkih aktivnosti (u mln USD)
             Albanija            Crna Gora        Slovenija         Hrvatska
2010.     1.626                     732                 2.552                 8.075
2016.     1.691                     925                 2.424                 9.634
2017.     1.929                  1.041                 2.750               10.528

Iz tih pokazatelja proizlazi da su prihodi Hrvatske u odnosu na Sloveniju veći 3,82, u odnosu na Albaniju 5,4 puta, a prema Crnoj Gori čak 10,1 puta. Pozitivan skor dobivamo i kad usporedimo te rezultate s brojem stanovnika svake od tih država:

 Albanija             Crna Gora      Slovenija            Hrvatska

 2,876.000          622.781         2,065.000           4,171.000

To znači da Albanija kroz turizam ostvaruje po svakom stanovniku prihod od 670,72 USD. Kod Crne Gore je to 1.671,53 USD. U Sloveniji to iznosi 1.331,71 USD. U Hrvatskoj taj prihod iznosi 2.619,03 USD.

Druga je usporedba prihod po dolasku turista (2017):

 Albanija         Crna Gora            Slovenija             Hrvatska

4,643.000      1,877.000            3,586.000           15,593.000

Najvažnija je ipak treća usporedba, a odnosi se na prosječnu potrošnju po dolasku turista (u USD):

 Albanija         Crna Gora             Slovenija              Hrvatska
   415,46            554,6                      766,8                    683,9

U tom segmentu prednjači Slovenija koja svoju ukupnu ponudu zasniva na cjelogodišnjoj zelenoj destinaciji za turizam sa 5 zvjezdica. Najveći dio prihoda povlači iz vrlo uspješno razvijenoga lječilišno-zdravstvenog turizma, gdje Hrvatska tek pokušava uhvatiti korak. Pritom ima veliku prednost pred hrvatskim turizmom: većinu turista čine domaći ljudi, dok je to u Hrvatskoj samo 10 posto.

Zanimljiva je i opaska da prostor od Alpa do Karpata čini, zapravo, jedinstvenu turističku destinaciju, osobito s gledišta turista iz dalekih zemalja. Pozivaju na suradnju, pri čemu ističu da komunikacije među pojedinim zemljama nisu adekvatne ciljevima i mogućnostima koje pruža takva suradnja.
Smatram da su ovakve usporedbe korisne jer ukazuju na stvarna kretanja i potiču na jačanje konkurentnosti u ponudi. Cilj je svima zajednički: produžiti sezonu i stvoriti što veću dodanu vrijednost.